Hangeul Alfabesinde Kullanılmayan Harfler: Kayıp Harfler

Hangeul Alfabesinde Kullanılmayan Harfler: Kayıp Harfler

Korecede kaç harf bulunmaktadır? Kimileri 24 harf derken, diğerleri ise 28 harf olduğunu söyler. Aslında her ikisi de doğru cevaptır. Şu anda kullanılan Kore Alfabesi, 14 ünsüz ve 10 ünlü harf, toplam 24 harften oluşur. Peki, ikinci olarak söylenen 28 harf nereden kaynaklanmaktadır ve diğer dört harf nasıl kaybolmuştur?

Kaybolan Dört Harf

1443 yılında, Kral Sejong yeni bir yazı sistemi olan Hunminjeongeum'u icat etti. Hunminjeongeum, sadece yeni bir yazı sistemi adı değil, aynı zamanda yazı sisteminin oluşturulma amacı ve prensiplerini kaydeden bir kitabın adıdır. Aynı isimle karışıklık yaşanmaması için bu kitaba "Hunminjeongeum Haerye Bon" adı verilir. Aslında bu Haerye Bon kitabı Çince olarak yazıldığından, genel halkın doğru anlamasını zorlaştırır. Bu nedenle, Haerye Bon'un bazı bölümleri Korece'ye çevrilerek dağıtılan "Hunminjeongeum Eonhae Bon" adlı bir kitap bulunur. İşte cevap, doğrudan Hunminjeongeum Eonhae Bon'un giriş bölümünde bulunmaktadır.

Hunminjeongeum

"나랏말싸미 듕귁에달아" ile başlayan Hunminjeongeum'un giriş bölümünü bir kez duymuş olabilirsiniz. Bu giriş bölümünde yer alan "새로 스물여덟 자를 맹가노니" cümlesinde Hunminjeongeum'un 28 harften oluştuğunu görebilirsiniz. Peki, neden Korece ve Hunminjeongeum'un harf sayısı farklıdır? İşte bunun nedeni kaybolan dört harftır.

Hunminjeongeum'da kaybolan harfler şunlardır:

- 아래아 (ㆍ)

- 반치음 (ㅿ)

- 옛이응 (ㆁ)

- 여린히읗 (ㆆ)

Bu dört harf hakkında daha fazla bilgi verelim.

＊ 아래아: 아래아, "ᄒᆞᆫ글" ve "ᄒᆞᆫ저ᄋᆞᆸ서예" gibi tanıdık karakterlerdir. Ancak resmi olarak kaybolan dört harf içinde en önce kaybolan harftir. 아래아, 16. yüzyıldan itibaren giderek ses değerini kaybetmeye başlamış, ancak belgelerde hala kullanılmaya devam etmiş ve 1909'da Ulusal Dil Araştırma Enstitüsü'nde kaldırılması ilk kez tartışılmıştır. Ardından 1912'de Japon İşgali döneminde Kore Genel Valiliği tarafından "Normal Okul İçin Dil Yazım Kılavuzu" yayınlanarak resmi olarak kaldırılmıştır.

＊ 여린히읗: 여린히읗, geleneksel Kore dilinin başlangıcından itibaren kullanılmadığı için ses değeri taşımaz. Belgelerde, dört kaybolan harf içinde en erken 15. yüzyıldan itibaren görülmez.

＊ 반치음: 반치음'in ses değeri 15. yüzyılda kaybolmuştur, ancak sonrasında 이응 ile karışmış ve 15. yüzyılın sonlarına doğru neredeyse tamamen kaybolmuştur.

＊ 옛이응: 옛이응, Hunminjeongeum Haerye Bon'da da 이응과 benzer olduğu açıklanmıştır. 16. yüzyıldan itibaren 이응 ile karışmış ve 17. yüzyıldaki belgelerde neredeyse hiç kullanılmamıştır.

Bu üç harf olan 여린히읗, 반치음, 옛이응 ve 아래아, 15 ila 17. yüzyıl arasında kademeli olarak ortadan kaybolmuş ve 1933 yılında Kore Dil Araştırmaları Derneği'nin "Hangeul Uyumu Yasa Taslağı"nın kabul edilmesiyle resmi olarak kullanım dışı bırakılmıştır. Böylece günümüzde kullandığımız 24 karakterli Korece tamamlanmıştır.

Kaybolan Harflerin Kullanımı ve Önemi

O zamanlar kullanılmayan bu dört harf o dönemde nasıl kullanılıyordu?

"조선왕조실록"ta Hunminjeongeum, "Herhangi bir yere gitsem bile ifade edemeyeceğim bir yer olmadığı gibi, rüzgarın sesinden, kuşun ötüşünden, tavuğun ötüşünden ve köpeğin havlamasına kadar her türlü sesi ifade edebilir" şeklinde ifade edilmiştir. Gerçekten de Joseon dönemi yetkilileri, yabancı dillerin öğrenimi için 28 harfli Hunminjeongeum'u kullanarak sesli olarak yabancı dilleri kaydetmişlerdir. Dönemin Hunminjeongeum'u temel alınarak harfler kullanılsa, daha doğru bir İngilizce telaffuz ve yazımı bile mümkün olurdu. Eğer kaybolan dört harf günümüzde de kullanılsaydı, yabancı dil öğrenimi çok daha kolay olurdu. Ancak o dönemde dört harf, diğer 24 harfe kıyasla daha az kullanıldığından bu harflerin kaybolması, zamanın doğal bir süreci olarak görülmelidir.

Kaybolan harflerin Hunminjeongeum'un tamamlanmışlığıyla ilgili önemi vardır. Şu anda kullandığımız 24 harfle bile çeşitli ifadeler ve telaffuzlar mümkündür, ancak dört harf ve harflerin yan yana yazılması (byeongseo) veya üst üste yazılması (yeonseo) gibi yöntemler kullanıldığında, herhangi bir dilin karışıklığa düşmeden ve ayırt edilebilir bir şekilde ifade edilebileceği söylenir. Yaklaşık 570 yıl önce oluşturulan karakterlerin, günümüzdeki seslere kadar ifade edilebilmesi gerçekten şaşırtıcı bir durumdur. Bugün, günlük olarak kullandığımız yazılarımız hakkında bir kez daha düşünme fırsatı vermektedir.

Kaynakça: Urimal.org